Từ xa xưa, rượu đã trở thành một phần tất yếu trong đời sống văn hóa của người Việt. Ở mỗi vùng miền, chén rượu không chỉ thể hiện sự gắn kết trong các dịp lễ hội, cưới hỏi, mà còn là minh chứng cho truyền thống và lịch sử lâu đời của dân tộc. Các làng nghề rượu nổi tiếng như Bàu Đá (Bình Định), Làng Vân (Bắc Giang), Kim Sơn (Ninh Bình) đã xây dựng nên nét đặc sắc riêng, lưu truyền bí quyết nấu rượu qua biết bao thế hệ. Tuy nhiên, giữa bối cảnh nền kinh tế ngày càng hội nhập và phát triển, ngành rượu truyền thống đang đứng trước yêu cầu cấp thiết về đổi mới, nâng cao vị thế cạnh tranh trên thị trường trong nước cũng như quốc tế.
Thực trạng ngành rượu truyền thống Việt Nam hiện nay cho thấy, dù giữ vững giá trị văn hóa, sản phẩm làng nghề vẫn gặp nhiều thách thức đáng kể. Một mặt, sức ép từ các loại rượu nhập ngoại và xu hướng tiêu dùng ưu tiên các dòng đồ uống hiện đại đã tác động mạnh đến thị phần rượu truyền thống. Mặt khác, quy mô sản xuất nhỏ lẻ, yếu tố thủ công, thiếu hệ thống kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm đang khiến nhiều làng nghề, hộ sản xuất gặp khó khăn trong việc bảo vệ uy tín, xây dựng thương hiệu dài lâu.
Từ thực tiễn đó, hiện đại hóa ngành rượu truyền thống nổi lên như một xu hướng tất yếu. Nhận diện rõ hơn nhu cầu sản phẩm an toàn, chất lượng tiêu chuẩn quốc tế, các đơn vị sản xuất rượu Việt bắt đầu chuyển mình, không chỉ bằng việc ứng dụng công nghệ trong từng khâu nấu, chưng cất, mà còn thay đổi cả tư duy quản trị, phát triển thương hiệu và áp dụng chiến lược tiếp thị số. Những giải pháp như kiểm soát lên men bằng công nghệ nhiệt độ, độ ẩm thông minh, áp dụng hệ thống tự động hóa ở từng khâu chưng cất, đóng chai đang giúp chuẩn hóa chất lượng từng mẻ rượu, xây dựng lòng tin cho người tiêu dùng trong nước và quốc tế.
Nổi bật trong những năm gần đây là xu hướng ứng dụng công nghệ tháp chưng cất hiện đại. Nhờ kiểm soát tốt nhiệt độ, áp suất cũng như luồng hơi rượu, sản phẩm đầu ra đạt độ tinh khiết, đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, giảm thiểu dư lượng độc hại. Qua khảo nghiệm thực tế, hệ thống tháp chưng cất còn giúp tiết kiệm đến 30% nguyên liệu so với cách nấu truyền thống, rút ngắn thời gian sản xuất nhưng vẫn đảm bảo trọn vẹn hương vị đặc trưng gốc của từng dòng rượu quê.
Song song với giải pháp tháp chưng cất, máy nấu rượu công nghiệp mini đã và đang mở ra cơ hội lớn cho các hộ sản xuất nhỏ lẻ, hợp tác xã và startup rượu truyền thống. Máy nấu rượu mini với dung tích phổ biến từ 30 – 150 lít/mẻ, vận hành hoàn toàn khép kín, kiểm soát nhiệt độ, thời gian nấu và chưng cất giúp đảm bảo sản lượng ổn định, tiết kiệm nhiên liệu, nhân công. Đặc biệt, tích hợp các vật liệu như inox 304, đồng nguyên chất giúp kéo dài tuổi thọ thiết bị, đồng thời dễ dàng vệ sinh, duy trì tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm – yếu tố mấu chốt nâng tầm giá trị rượu làng nghề khi tham gia sân chơi quốc tế.
Các doanh nghiệp công nghệ nội địa như Công ty Thiết bị Thái An đã phát triển bộ sản phẩm tháp chưng cất và máy nấu rượu công nghiệp mini phù hợp nhu cầu đa dạng của thị trường Việt Nam. Được kiểm nghiệm hiệu quả qua thực tế vận hành tại nhiều làng nghề lớn nhỏ, các dòng thiết bị này không chỉ mang tới giải pháp kiểm soát chất lượng tối ưu mà còn giúp chủ cơ sở chủ động mở rộng quy mô, phát triển sản xuất sạch, đảm bảo mọi tiêu chuẩn xuất khẩu hiện hành.
Dễ nhận thấy, hiện đại hóa sản xuất không chỉ nhằm mục tiêu tăng năng suất, cải thiện chất lượng, mà còn giúp khai thác tiềm năng du lịch trải nghiệm tại các làng nghề truyền thống. Các tour tham quan quy trình nấu rượu, khám phá bí quyết nấu rượu gia truyền, thưởng thức tại chỗ đã mang lại giá trị gia tăng lớn, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, tạo thêm công ăn việc làm và bảo tồn nghề nấu rượu qua từng thế hệ.
Tuy nhiên, để phát triển bền vững, các doanh nghiệp, hộ làng nghề cần định hướng chiến lược chuyển đổi số phù hợp. Việc lựa chọn công nghệ, đầu tư hệ thống sản xuất dây chuyền cần căn cứ quy mô, năng lực tài chính và mục tiêu phát triển lâu dài. Đồng thời, tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp lý về cấp phép sản xuất, đăng ký nhãn hiệu, an toàn vệ sinh thực phẩm. Song song, đẩy mạnh hoạt động xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm qua kênh thương mại điện tử, truyền thông hiện đại là yếu tố không thể thiếu để sản phẩm rượu Việt vươn ra thị trường toàn cầu.
Ngành rượu truyền thống Việt Nam đang đứng trước thời điểm chuyển mình quyết định. Bên cạnh việc giữ vững tinh hoa, bản sắc vùng miền, áp dụng công nghệ mới như tháp chưng cất, máy nấu rượu công nghiệp mini là giải pháp thiết thực để chủ động kiểm soát chất lượng, tạo sức bật cạnh tranh với các dòng rượu ngoại nhập. Đầu tư công nghệ phù hợp giúp rượu làng nghề vừa bảo đảm đặc trưng truyền thống, vừa đáp ứng tất cả yêu cầu nghiêm ngặt về vệ sinh và tiêu chuẩn xuất khẩu, từng bước đưa rượu Việt khẳng định vị thế trên bản đồ đồ uống thế giới.
Công ty thiết bị Thái An luôn đồng hành cùng các làng nghề, doanh nghiệp, hộ sản xuất trong tiến trình đổi mới, mang đến giải pháp tiên tiến về máy nấu rượu, tháp chưng cất, bảo đảm chất lượng và hiệu suất tối đa, góp phần xây dựng tương lai bền vững cho ngành rượu truyền thống Việt Nam.
